Hướng dẫn mua sắm, đo size và chọn sản phẩm cho góc làm việc thường bắt đầu từ một thói quen rất dễ mắc: chỉ nhìn vào giá bán. Đội ngũ chúng tôi cũng từng làm đúng như vậy. Kết quả là gần một năm trời ngồi sai ghế, đau lưng và mỏi cổ tay gần như mỗi ngày.
Sau lần đó, chúng tôi rút ra một điều khá đơn giản. Bàn ghế công thái học không phải món đồ trang trí. Kích thước của nó phải khớp với cơ thể bạn, với tư thế ngồi và với cả bàn phím, màn hình đang dùng. Bài viết này gom lại kinh nghiệm đo size và chọn sản phẩm mà chúng tôi đúc kết được, kèm theo vài lỗi hay gặp khi dân IT tự setup góc làm việc tại nhà.
Vì sao dân IT cần hướng dẫn mua sắm, đo size và chọn sản phẩm đúng cách
Lập trình viên, tester hay thiết kế đồ họa đều có chung một đặc điểm: ngồi rất lâu trước máy tính. Có những ngày chúng tôi ngồi liên tục 8 đến 10 tiếng, chỉ đứng dậy khi họp hoặc đi lấy cà phê. Ngồi sai tư thế không gây đau ngay lập tức. Nó âm thầm làm lệch cột sống, chèn ép dây thần kinh vùng thắt lưng và khiến tay tê dần.
Đây là lý do bước này quan trọng đến vậy. Nhiều người vẫn xem nhẹ việc đo đạc trước khi mua. Ghế đúng size giúp cột sống giữ được đường cong tự nhiên. Bàn đúng chiều cao giúp cổ tay không bị gập khi gõ phím. Hai yếu tố cộng lại quyết định việc bạn có làm việc năng suất nhiều giờ liền mà không kiệt sức hay không.
Chúng tôi từng chứng kiến một bạn lập trình viên trong đội mua chiếc ghế công thái học khá đắt tiền nhưng vẫn đau lưng. Nguyên nhân rất đơn giản. Bạn ấy chọn size ghế theo hình ảnh quảng cáo, chưa đo chiều cao và cân nặng thực tế của mình.
Đo size cơ thể trước khi chọn ghế công thái học
Trước khi bấm mua bất kỳ mẫu ghế nào, chúng tôi luôn khuyên bạn đo ba số đo cơ bản: chiều cao, chiều dài từ mông đến khoeo chân, và bề rộng hông. Ba con số này quyết định độ cao yên ghế, độ sâu mặt ngồi và bề rộng tựa lưng phù hợp với bạn.
Người cao trên 1m75 thường cần ghế có mặt ngồi sâu và tựa lưng dài hơn mức tiêu chuẩn. Ngược lại, người thấp hơn 1m60 cần ghế hạ được yên thấp hoặc có tựa chân. Nếu không, bàn chân sẽ treo lơ lửng, gây tê và mỏi. Chúng tôi từng gặp một bạn nữ trong team thiết kế, cao 1m52, mua ghế theo size chuẩn châu Âu. Ngồi cả ngày mà chân không chạm sàn. Bạn ấy phải kê thêm một chiếc ghế nhỏ bên dưới thì mới thấy thoải mái.
Nếu bạn muốn hiểu kỹ hơn về từng bộ phận ghế và cách mỗi thông số ảnh hưởng đến tư thế ngồi, chúng tôi đã có riêng một bài về cấu tạo ghế công thái học. Bạn nên đọc qua trước khi quyết định mua.
Những thông số trên ghế bạn nên kiểm tra kỹ
Ngoài chiều cao yên, ghế công thái học còn nhiều điểm điều chỉnh tác động trực tiếp đến cột sống. Khi thử ghế, bạn nên chú ý đến những phần sau.
- Độ cao tựa lưng dưới cần nằm đúng vùng thắt lưng, không quá cao hay quá thấp so với đường cong tự nhiên của cột sống.
- Độ sâu mặt ngồi nên chừa khoảng hai đến ba ngón tay từ mép ghế đến khoeo chân, tránh chèn ép mạch máu ở đùi.
- Tay vịn nên điều chỉnh được độ cao và góc xoay, để vai không nhô lên mỗi khi gõ phím lâu.
- Độ ngả lưng ghế thường dao động từ 90 đến 135 độ, đáp ứng được cả lúc tập trung lẫn lúc nghỉ ngắn.
Không phải chiếc ghế nào cũng có đủ bốn thông số này. Ghế giá rẻ thường chỉ điều chỉnh được độ cao, còn tựa lưng và tay vịn cố định. Nếu ngân sách hạn chế, chúng tôi khuyên bạn ưu tiên phần tựa lưng dưới trước, vì đây là vị trí chịu áp lực lớn nhất khi ngồi lâu.
Đo size bàn làm việc sao cho vừa tầm tay
Bàn làm việc cũng cần đo size không kém gì ghế, nhưng nhiều người bỏ qua bước này. Chiều cao bàn phổ biến cho người Việt thường nằm trong khoảng 68 đến 75 cm. Con số chính xác còn phụ thuộc vào chiều cao ghế và độ dài cẳng tay của từng người.
Cách đo đơn giản mà chúng tôi hay áp dụng là ngồi thẳng lưng trên ghế, để cẳng tay song song với mặt sàn. Sau đó, bạn đo khoảng cách từ khuỷu tay xuống sàn nhà. Kết quả chính là chiều cao bàn lý tưởng. Bàn quá cao khiến vai nhô lên khi gõ phím. Bàn quá thấp buộc lưng phải cúi, lâu ngày dễ gây gù và đau cổ.
Nếu bạn dùng bàn đứng để đổi tư thế trong ngày, việc đo size càng cần cẩn thận. Bàn đứng nên có dải điều chỉnh đủ rộng, thường từ 60 cm đến 120 cm, để phù hợp cả lúc ngồi lẫn lúc đứng làm việc.
Một buổi setup thực tế tại văn phòng của chúng tôi
Cách đây vài tháng, đội ngũ chúng tôi chuyển văn phòng và phải setup lại toàn bộ góc làm việc cho hơn chục bạn lập trình viên. Chúng tôi lập một bảng đo size riêng cho từng người, ghi rõ chiều cao, cân nặng và cả thói quen ngồi.
Có bạn thích ngả lưng khi suy nghĩ, nên cần ghế có độ ngả sâu. Có bạn ngồi thẳng cả ngày, chỉ cần tựa lưng chắc chắn là đủ. Việc đo và ghi chép cẩn thận giúp chúng tôi mua đúng size ngay từ lần đầu, không phải đổi trả nhiều lần gây mất thời gian.
Nguyên tắc đo trước khi mua không chỉ áp dụng cho bàn ghế. Khi mua hàng online, bạn cũng nên đối chiếu số đo thật với bảng quy đổi, chẳng hạn như khi tra bảng size giày Trung Quốc. Tinh thần vẫn giống nhau: luôn đo số liệu thật của mình, đừng đoán theo cảm giác hay chỉ dựa vào size ghi trên sản phẩm.
Chọn sản phẩm phù hợp ngân sách và diện tích phòng
Đo size xong, bước tiếp theo là chọn sản phẩm phù hợp ngân sách. Ghế công thái học trên thị trường có khoảng giá rất rộng, từ vài trăm nghìn đến vài chục triệu đồng. Giá cao không đồng nghĩa với việc nó phù hợp với bạn.
Chúng tôi thường khuyên bạn xác định ngân sách trước. Sau đó, liệt kê hai đến ba thông số bắt buộc phải có, dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế. Người ngồi hơn 8 tiếng mỗi ngày nên ưu tiên tựa lưng và mặt ngồi điều chỉnh được. Người chỉ làm việc bán thời gian tại nhà có thể chọn mẫu đơn giản hơn, miễn đúng chiều cao là được.
Diện tích phòng cũng ảnh hưởng đến lựa chọn bàn. Phòng nhỏ nên ưu tiên bàn góc chữ L thu gọn hoặc bàn có ngăn kéo tích hợp, thay vì một chiếc bàn lớn chiếm hết lối đi. Việc chọn đúng thiết bị và phụ kiện theo nhu cầu cũng là kỹ năng chung, không riêng gì dân văn phòng. Nguyên tắc vẫn tương tự: chọn đúng nhu cầu trước, rồi mới chọn thương hiệu.
Lưu ý khi đặt mua online và chính sách đổi trả
Phần lớn bàn ghế công thái học hiện nay được bán qua các sàn thương mại điện tử, rất hiếm khi có cửa hàng để bạn ngồi thử trực tiếp. Vì vậy, chính sách đổi trả trở thành yếu tố quan trọng.
Trước khi đặt hàng, chúng tôi luôn đọc kỹ điều khoản đổi trả trong trường hợp sai size. Nhiều shop chỉ hỗ trợ đổi trong vòng ba đến bảy ngày. Một số nơi không nhận đổi nếu sản phẩm đã được lắp ráp. Ghế công thái học thường phải tự lắp, nên nếu lỡ chọn sai size mà đã lắp xong, việc đổi trả sẽ khó khăn hơn nhiều.
Một mẹo nhỏ chúng tôi hay dùng là lưu sẵn toàn bộ số đo cơ thể trong điện thoại. Mỗi lần mua thêm bàn ghế hay thiết bị văn phòng khác, bạn chỉ cần mở ra so với bảng size của shop. Không cần đo lại từ đầu, tiết kiệm được kha khá thời gian.
Đo size và chọn sản phẩm đúng cách không phải việc cầu kỳ. Bạn chỉ cần dành khoảng 15 đến 20 phút để đo cơ thể trước khi mua là đủ. Đội ngũ chúng tôi tin rằng một góc làm việc vừa vặn quan trọng hơn nhiều so với một chiếc ghế đắt tiền nhưng sai kích cỡ. Nếu bạn đang chuẩn bị setup lại bàn làm việc, hãy bắt đầu từ những số đo cơ bản, rồi mới nhìn đến mẫu mã và thương hiệu.
